Dünyanın neredeyse tamamı tarafından ya İran Körfezi ya da Arap Körfezi olarak adlandırılan körfezin Türkiye'de bilinen adı nedir?

Coğrafya Sözlüğümüzde Farklılaşan Bir İsim: Basra Körfezi

Televizyon ekranlarının efsane yarışması Kim Milyoner Olmak İster, bazen en bildiğimizi sandığımız konularda bile bizi duraksatabiliyor. Özellikle terminolojik farklar, akademik bilgilerle günlük kullanım arasındaki o ince çizgide gizlidir. İşte tam da böyle bir soru karşımızda: Dünyanın büyük bir kısmının siyasi ve tarihi nedenlerle iki farklı isim arasında kaldığı, ancak Türkiye'de tek bir isimle özdeşleşen o meşhur su yolu hangisidir?

Şıkları Mercek Altına Alalım: Neden Diğerleri Değil?

• Meksika Körfezi: Amerika kıtasında, Florida ve Meksika kıyıları arasında yer alan bu devasa havzanın Orta Doğu coğrafyasıyla hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.
• Kızıldeniz: Afrika ile Asya (Arap Yarımadası) arasında uzanan, Mısır ve Suudi Arabistan kıyılarına komşu bir iç denizdir. Süveyş Kanalı ile Akdeniz'e bağlanır, ancak bahsedilen tartışmanın odağı değildir.
• Akdeniz: Ülkemizin güney sınırlarını belirleyen, dünya ticaretinin kalbi olan bu deniz, kıtasal bir ayrım noktasıdır; körfez statüsünde değildir.

Sorumuzun Cevabı: Basra Körfezi

Uluslararası arenada Persian Gulf (İran Körfezi) veya Arabian Gulf (Arap Körfezi) olarak adlandırılan bölge, Türkiye'de tarihsel bir miras olarak doğrudan Basra Körfezi olarak anılır. Bu isimlendirme, bölgenin en önemli liman şehirlerinden biri olan ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde stratejik öneme sahip olan Basra şehrinden gelmektedir.

Bu su yolu, günümüzde Hürmüz Boğazı üzerinden Hint Okyanusu'na bağlanır ve dünya petrol rezervlerinin taşınmasında kritik bir rol oynar. Siyasi olarak İran, ismin mutlaka "İran Körfezi" olması gerektiğini savunurken; Arap ülkeleri "Arap Körfezi" ifadesini kullanmaktadır. Türkiye ise geleneksel ve tarafsız bir duruş sergileyerek coğrafi bir merkez olan Basra ismini tercih eder.